Geef je kind de ruimte om vrij te bewegen en je zult zien dat ze tot alles in staat zijn!

Geef je kind de ruimte om vrij te bewegen en je zult zien dat ze tot alles in staat zijn!

 

We zijn niet gemaakt om de hele dag te zitten

Vrije bewegingsontwikkeling is de basis voor goed ontwikkelde sociale, motorische en mentale vaardigheden. Deze basis wordt vooral gelegd in de eerste drie levensjaren.

De hersenen van je baby zijn nog niet volledig volgroeit. Het is van groot belang dat er veel verbindingen worden aangelegd. Juist het doorlopen van alle motorische ontwikkelingsfasen, door volop vrij te kunnen bewegen, is hierbij van groot belang en creëren vele verbindingen tussen de hersenhelften. Deze verbindingen zijn belangrijk voor je kindje om zich goed te kunnen concentreren en om later bijvoorbeeld te kunnen leren lezen, schrijven etc.

Het belang van vrije bewegingsontwikkeling

Echter in onze cultuur wordt het weinig gestimuleerd om je baby vrij te laten bewegen. Om ons heen in alle babywinkels lijkt het van groot belang om de baby zo snel mogelijk te kunnen laten zitten.
Nee, je hoeft niet te wachten tot het zelf kan gaan zitten. Om het te steunen in zijn neer zittende houding is er van alles ontwikkeld.
Bumbo stoeltjes, opblaasbanden, kuipjes om op stoelen te kunnen klikken, wipstoeltjes, babynesten etc. Stuk voor stuk dure artikelen die zijn ontwikkeld voor ons gemak. Misschien verleidelijk om te gebruiken, maar niet goed voor de optimale ontwikkeling van je kindje. Dit vond ook kinderarts Emmi Pikler.

Uit onderzoek is bewezen dat kinderen gemiddeld 2 keer per minuut van positie veranderen. Dit geldt voor kinderen die al veel verschillende posities kunnen zoals liggen, zitten, rollen, maar het geldt ook voor jongere kinderen die bijvoorbeeld enkel nog kunnen liggen op de rug en rollen naar hun zij.

Met deze wetenschap is het dan ook zeer belangrijk dat het kind volop de mogelijkheid krijgt vrij te kunnen bewegen, omdat het kind hier gewoonweg behoefte aan heeft.

Wanneer je, je kindje voor ruime tijd vast zet in een wipstoeltje wat doet dit dan met je kind? Wetende dat hij vanuit zichzelf gemiddeld 2 keer per minuut zal/ wil bewegen.

De visie van Emmi Pikler

Emmi Pikler (1902-1984)kinderarts in Budapest, heeft jarenlang onderzoek gedaan en een visie ontwikkeld, waarin zij vorm gaf aan vrije bewegingsontwikkeling voor baby´s en peuters. Haar visie is gebaseerd op de volgende basisprincipes: Respectvolle verzorging, waarbij het kind de kans krijgt een betrouwbare hechtingsrelatie met de volwassenen op te bouwen en het belang van vrije beweging en daarmee samenhangend vrij spelen voor kinderen.

Haar visie geeft ons ook nu nog duidelijke handvaten voor de opvoeding en verzorging van onze kinderen.

 

Wie is Emmi Pikler

Emmi Pikler is geboren in 1902 in Wenen. Ze is bij het kinderziekenhuis van de universiteit van Wenen opgeleid door Professor Von Pirquet en kinderchirurg Salzer tot kinderarts. Deze artsen stonden bekend om hun radicaal progressief in hun benadering van jonge kinderen en trokken hierdoor studenten aan vanuit de hele wereld. De nadruk van deze artsen lag op vrij bewegen, spel en respect voor kinderen.

Opvoeding van haar dochter.

In begin jaren 30 kreeg Emmi een dochter. Zij en haar man besloten de baby niet te forceren in haar ontwikkeling en wilden het eigen ritme van de baby respecteren. Haar de mogelijkheden geven zelf initiatief in bewegen en spel te ontwikkelen. Emmi kwam er door deze visie achter, dat als je een kind in hun eigen tempo laat ontwikkelen dat het veel beter leert zitten, staan, spreken en denken dan een kind wat je hier in stimuleert en zelfs forceert.

Begeleiden van ouders.

10 jaar lang leerde Emmi ouders hun kind op dezelfde manier te begeleiden als zij zelf gedaan had. Wekelijks zocht zij gezinnen op om hen hiermee te helpen en te ondersteunen en aanwijzingen te geven. Emmi probeerde ouders vooral vertrouwen te geven in de aangeboren competentie van het kind en het ritme van het kind te respecteren. Emmi ontdekte hierdoor, dat de kinderen die met deze methode werden opgevoed over het algemeen veel vrolijker en nieuwsgieriger waren. Door zich deze jaren bezig te houden met haar visie op de verzorging van baby’s en peuters leidde deze informatie tot het schrijven van een boek over haar visie.

Internationale bekendheid.

Vanaf het begin werd het werk van Emmi Pikler zorgvuldig gedocumenteerd door Marian Reismann. In de loop van de tijd ontstond daardoor een omvangrijke verzameling aan foto’s , dia’s en films. In 1992 werd een boek uitgegeven met bijdragen van anderen “Mit einander vertraut werden”. Het materiaal wordt nog steeds gebruikt voor scholing in de Emmi Pikler methode. Vanaf de jaren zeventig was er regelmatig contact tussen Emmi Pikler en vakmensen in het buitenland. En vanaf de jaren tachtig gaf ze voordrachten over haar werk op symposia en conferenties in verschillende landen. Emmi Pikler bleef vrijwel tot het einde van haar leven actief werkzaam in het kindertehuis Lóckzy, in Budapest. Ze overleed in 1984.

 

Wat we kunnen leren van Emmi Pikler

Al bewegend leert een kind zijn eigen grenzen ontdekken

In de eerste maanden van zijn leven leggen we als ouder de kiem voor het vertrouwen waarmee het kind zelf de wereld gaat ontdekken.

Bewegingsontwikkeling begint vanaf het moment dat je kind geboren wordt.  Vanaf dat moment kun jij je kindje de mogelijkheid geven vrij te bewegen en te spelen. Spelen, zin in  spelen is bij elk kind in aanleg aanwezig, net zoals zin in bewegen. Die leergierigheid, die innerlijke drang naar bewegen, het nemen van initiatief daartoe, is in ieder kind aanwezig.

De mobile en de babygym.

Ingegeven door beelden die we zien, gewoonten die we hebben ontwikkeld en ideeën die we hebben over wat leuk en noodzakelijk speelgoed is voor onze baby´s. Bieden wij vaak mobiles aan die we boven ons kindje hangen om naar te kijken. Echter juist door het gebruik van deze mobiles, babygyms etc. beperken wij onze baby´s in hun drang tot bewegen en zelf ontdekken.

Het speelgoed wat je boven je baby hangt hindert hem in het ontdekken van zijn handjes, het leidt zijn aandacht steeds af en beperkt de ruimte om te leren rollen.
Dus in plaats van een mobile op te hangen om in de box naar te liggen starten, kun je ook iets naast zijn hoofdje en binnen het bereik van je kindje leggen. Kinderen hebben een sterke drang om hun hoofd te draaien en te kijken naar iets wat naast hun ligt: de eerste stap in de ontwikkeling naar rollen.

Bewegen, spelen en leren.

Kinderen ontwikkelen zich door te spelen. Baby´s en Peuters kunnen door vrij te spelen hun omgeving leren begrijpen. Dit begrijpen zal sneller gaan zodra het ook daadwerkelijk aansluit bij de interesses en eigen belevingswereld van het kind zelf.

Bewegen, spelen en leren zijn één volgens Emmi Pikler. Het voordoen van een spel is volgens haar uit den boze. Een kind moet zelf het initiatief nemen om te spelen, de ouder of verzorger is er om de voorwaarden te scheppen.

Als kinderen zelf het spel bepalen, kunnen ze op hun eigen tempo, eigen interesses ontdekken en kunnen ze zich volledig toewijden aan hun passie. Zodra het spel door volwassenen gestuurd wordt, moeten kinderen zich de regels en de belangen van de volwassenen eigen maken. Hierdoor gaan de voordelen van het vrije spel verloren.
Het gaat bij kinderen met name om het spel zelf, waarbij ze de omgeving om zich heen ontdekken. Het spontane spel is heel belangrijk. Kinderen komen zelf tot ontdekkingen waar ze anders nooit op zouden komen. Dit vergroot de creativiteit en zelfvertrouwen van het kind.

Risicovol spel.

Elke baby wordt geboren met een grote behoefte om te bewegen. Het is belangrijk dat we aan die behoefte voldoen. Emmi Pikler heeft binnen haar visie verschillende materialen ontwikkeld waaronder klim- en klautermateriaal waar een kind kruipend of tijgerend overheen kan. Kinderen ontdekken door het gebruik hiervan hoogte en diepte en het effect ervan op je balans. Die motorische ontwikkeling is belangrijk in de Piklerpedagogie.

Een kind leert hiermee uit ervaring wat het kan en wat het nog niet kan.  Hierdoor leert je kindje zijn eigen grenzen kennen.

Het is spannend om je kindje op het klimrek te zien klimmen of op het randje van de klimkist te zien balanceren. Iedere ouder heeft als eerste reactie je kindje te willen beschermen, je wilt voorkomen dat je kind valt en zich pijn doet. Maar Pikler zegt, de angst om het kind te laten vallen kan op termijn een groter risico zijn dan de werkelijke val of botsing. Door de eigen ontdekking met het risico van een val of stoot leert het kind zelfvertrouwen. Je kindje leert wat hij al zelf kan, een stapje op het klimrek, nog een legger omhoog of toch nog niet.

Biedt geen hulp juist dan klimt een kind verder dan het op eigen kracht zou kunnen en ontstaan er gevaarlijke situaties.

Wanneer je, je kindje de mogelijkheid geeft zelf te ontdekken vanuit vrije bewegingsontwikkeling en hem vertrouwen geeft leert je kind wat hij al kan en waar zijn eigen grenzen liggen. Het geeft je kind veel plezier te ervaren als iets zelf gelukt is en dat geeft zelfvertrouwen.

 

Geef je kind  ruimte om te bewegen en je krijgt zelf ook bewegingsvrijheid.

Wanneer je, je baby volop de mogelijkheid geeft om zelf te bewegen op zijn manier en in zijn eigen tempo.

Geeft jou dit ook meer bewegingsvrijheid, je baby kan veel makkelijker zelf spelen, heeft jouw niet voortdurend nodig om een speeltje aan te reiken. Je baby voelt zich vertrouwd in zijn eigen lichaam en kan volop op ontdekkingstocht gaan, het heeft jou niet nodig om weer rechtop te gaan zitten dat doet hij uiteindelijk helemaal zelf.

tips:

  • Zorg voor een veilige speelplek waar je kindje vrij kan bewegen
  • Richt de speelplek van je kind zo in dat het uitdaagt tot zelf spelen
  • Biedt je kind passief speelgoed aan (speelgoed wat uit zichzelf niet doet)
  • Je kind mag zich best even vervelen. Uiteindelijk zal het echt zelf gaan spelen
  • Grijp alleen in bij het spel als het uit de hand gaat lopen. Kinderen kunnen het meeste zelf oplossen.

EigenWijs 

“Het is van wezenlijk belang dat het kind zoveel mogelijk zelf ontdekt. Als we hem helpen elk probleem op te lossen beroven we hem van datgene wat voor zijn mentale ontwikkeling het belangrijkste is!”

Emmi Pikler

Vanaf dag één na de geboorte heeft je kindje alles in zich om te ontwikkelen. Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en leergierig. In het vrije spel kan hij zelf ontdekken, leren en plezier in zijn eigen kunnen ervaren. Zo legt hij een basis waar hij de rest van zijn leven plezier van heeft.

Geef je kind de ruimte om spelend wijs te worden.

Geef kinderen de ruimte om spelend wijs te worden.

Wil je meer weten over de visie van Emmi Pikler en hoe je deze in praktijk kunt gebruiken?

Wil je graag eens ervaren hoe je kindje speelt, leert en beweegt in een ruimte die volledig is ingericht met uitdagend Klim- en klautermateriaal ontwikkeld door Emmi Pikler?

Of ben je als professional betrokken bij de verzorging en opvoeding van baby´s en peuters en wil je graag weten hoe de visie van Emmi Pikler jou kan ondersteunen in je werk?

SpeelRuimte en Speelwinkel EigenWijs voor ouder en kind en de EigenWijze trainingen voor kinderdagverblijven en andere professionals die dagelijks werken met baby en peuters, zijn gebaseerd op de visie van pedagoog en kinderarts Emmi Pikler en worden aangeboden door EigenWijs een initiatief van Moniek Neumann Pikler pedagoog (in opleiding).

 

September 2018

Door Moniek Neumann Pikler pedagoog (in opleiding) en  Eigenaresse van EigenWijs

www.eigenwijze.be

info@eigenwijze.be

 

 

Bronvermelding

´De visie van Emmi Pikler´ 2002 door Anna Tardos, Emmi Pikler stichting Nederland

´De oorsprong van vrij spelen volgens Emmi Pikler´ 2012 door Eva Kallo en Gyorgyi Balog, Emmi Pikler stichting Nederland

 ´Geef je kind de ruimte en je krijgt er blijdschap voor terug´ Artikel Kiddo 2018 door Gonny Tromp

Materialen en artikelen behorend bij de opleiding tot Pikler Pedagoog, Emmi Pikler stichting Nederland

 

Geef een reactie

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *